Gevaarlijke stoffen en milieuaansprakelijkheid

Milieuaansprakelijkheid is een belangrijk risico voor ondernemers. Je kunt verantwoordelijk zijn voor schade aan bodem en/of water, bijvoorbeeld door vervuiling of een ongeluk binnen je bedrijf. De kosten voor schoonmaken en schade kunnen hoog zijn. Daarom is het slim om de milieurisico’s van je bedrijf goed in kaart te brengen en maatregelen te nemen om schade te voorkomen. Een milieuschadeverzekering kan extra bescherming geven, omdat gewone aansprakelijkheidsverzekeringen milieuschade niet altijd vergoeden.

Veel bedrijven werken met stoffen die risico’s kunnen opleveren voor mens en milieu. Denk bijvoorbeeld aan chemicaliën, oplosmiddelen, brandstoffen, reinigingsmiddelen of industriële gassen. Onjuiste opslag, gebruik of transport van deze stoffen kan leiden tot incidenten met aanzienlijke gevolgen.

Vanuit risicomanagement perspectief is het daarom belangrijk om zowel de operationele risico’s als de mogelijke aansprakelijkheidsrisico’s goed te begrijpen.

Gevaarlijke stoffen kunnen verschillende risico’s veroorzaken, afhankelijk van hun eigenschappen en toepassing. Voorbeelden zijn: 

• Gezondheidsrisico’s: denk aan blootstelling aan schadelijke dampen, huidcontact met chemische stoffen of inademing van stof of aerosolen.
• Veiligheidsrisico’s: denk aan brandbare of explosieve stoffen, chemische reacties of het vrijkomen van toxische gassen
• Milieurisico’s: denk aan bodemverontreiniging, vervuiling van oppervlaktewater, emissies naar lucht.

Deze risico’s doen zich vaak voor tijdens de opslag van stoffen, productieprocessen, intern transport, onderhoudswerkzaamheden of afvalverwerking.  

Wanneer gevaarlijke stoffen vrijkomen en schade veroorzaken aan bodem, water of ecosystemen, kun je aansprakelijk worden gesteld voor de gevolgen. 

Mogelijke kostenposten zijn: sanering van verontreinigde grond, reiniging van oppervlaktewater, schade aan flora en fauna, herstelmaatregelen opgelegd door autoriteiten, claims van derden en negatieve publiciteit. Naast directe saneringskosten kan ook bedrijfsonderbreking ontstaan wanneer een locatie tijdelijk stilgelegd wordt. 

Effectief beheer van gevaarlijke stoffen begint met een goed overzicht van de aanwezige stoffen en hun eigenschappen.

Belangrijke maatregelen zijn onder andere: 

• Inventarisatie en classificatie: actuele stoffenregistratie, beschikbaarheid van veiligheidsinformatiebladen en correcte labeling en markering. 
• Veilige opslag: geschikte opslagvoorzieningen, lekbakken of opvangsystemen en scheiding van incompatibele stoffen
• Technische maatregelen: lekdetectie, ventilatiesystemen en automatische afsluiters
• Organisatorische maatregelen: duidelijke werkprocedures, training van medewerkers en toezicht op naleving van procedures
• Noodmaatregelen: incidentresponsprocedures, absorptiematerialen en spill kits en samenwerking met hulpdiensten. 

Voor verzekeraars speelt het beheer van gevaarlijke stoffen een belangrijke rol bij de beoordeling van milieuaansprakelijkheidsrisico’s. Bedrijven die hun processen goed beheersen, beschikken over duidelijke procedures en preventieve maatregelen implementeren, kunnen hun risico’s aanzienlijk beperken.

Pak HSEQ en gevaarlijke stoffen dus gestructureerd aan. Daarmee bescherm je je  medewerkers en de omgeving en beperk je schade aan het milieu.  Zo verminder je het risico van aansprakelijkstelling en een kun je je organisatie beter verzekeren.